Ev Bahçeciliğine Başla
Balkonumda ilk saksıyı toprakla doldurduğumda ne yaptığımı gerçekten bilmiyordum. Bir avuç maydanoz tohumu almıştım, yarısını fazla derine gömdüm, kalanını da her gün su verip çürüttüm. Bugün aynı balkonda yaz boyunca salatalık kesiyor, kışın taze roka topluyorum. Serin Sera'yı da tam bu yüzden kurdum: yıllarca deneme yanılmayla öğrendiğim şeyleri, baştan başlayan birinin anlayacağı dille bir yere yazmak istedim. Burada süslü bahçe fotoğrafları değil, işe yarayan pratik bilgi bulacaksın.
Ev bahçeciliği başlayanlar için ilk üç karar
Yeni başlayanların çoğu tohum seçmekle uğraşırken asıl belirleyici olan üç şeyi atlıyor. Ben de atlamıştım. Sıralaman gereken sorular şunlar:
- Işık: Balkonun günde kaç saat doğrudan güneş alıyor? Bir hafta boyunca saat saat not al.
- Alan: Kaç saksı sığıyor, hangi yükseklikte? Dar alanlarda dikey düzen kurmak çoğu zaman kurtarıcı oluyor.
- Zaman: Günde on dakikan mı var, yarım saatin mi? Buna göre bitki seçmek gerekiyor.
Işığı az olan bir yer seni durdurmaz; sadece bitki listesini değiştirir. Kuzeye bakan cephelerde yeşillik yetiştirmenin yolları üzerine ayrı bir yazı hazırladım, oradan başlamanı öneririm.
Toprak ve su: en çok hata yaptığım iki konu
Bahçemde kaybettiğim bitkilerin neredeyse tamamı ya yanlış harçtan ya da yanlış sulamadan gitti. Saksı toprağı bahçe toprağı değildir; sıkışır, hava almaz, kökü boğar. Doğru harç karışımını nasıl kurduğumu, perlit ve solucan gübresini hangi oranda kattığımı adım adım anlattığım bir sayfa var.
Sulamada ise takvim değil hava belirleyici. Mevsime göre sulama planını çıkarmak, "her akşam bir bardak su" alışkanlığından çok daha verimli. Parmağını toprağa iki santim sok; nemliyse bekle.
Detaylara girmek isteyenler Tencere Tarif sayfasından devam edebilir.
İlk sezonda ne ekmeli?
Sabrı en çok ödüllendiren bitkilerle başla. Benim önerim:
- Roka, marul, semizotu gibi hızlı büyüyen salata yeşillikleri
- Fesleğen, nane, kekik gibi mutfakta hemen kullanacağın aromatik otlar
- Bir tek saksı domates — ama tohumdan mı fideden mi başlayacağına karar verdikten sonra
Soğan, sarımsak ve patates gibi kök bitkileri de derin bir kova bulduğunda şaşırtıcı biçimde iyi sonuç veriyor. Hangi ayda ne ekileceğini kaçırmamak için mevsim takvimini gözünün önünde tutmak faydalı.
Sorun çıktığında panik yapma
Yaprakta sarılık, altta beyaz sinekler, açmayan çiçekler... Hepsini yaşadım. Kimyasala koşmadan önce denenecek çok şey var: sabunlu su, sirke, komşu bitki, elle toplama. Zararlılara karşı doğal çözümleri ve çiçek açmayı hızlandırma yöntemlerini ayrı ayrı yazdım, çünkü ikisi de bir paragrafa sığmıyor.
Sitede ilerlerken sırayı sen belirle: alanın küçükse verimli düzen kurmayla, mutfağın öncelikliyse otlarla başla. Kendi balkonunda ilk hasadını yaptığın gün, buradaki yazıların çoğunu zaten kendi deneyiminle yeniden yazacaksın. Evinde yetiştir, tazesini hasat et — gerisi zamanla geliyor.